# Jak w Grecji świętuje się Sylwestra i Nowy Rok?

![Jak w Grecji świętuje się Sylwestra i Nowy Rok?](https://grandpl.com/post-images/3433793987466339507_o.jpg)

Dla większości Greków Nowy Rok to czas spędzany z rodziną i bliskimi. Wieczór sylwestrowy upływa na wspólnych przygotowaniach, biesiadowaniu i oczekiwaniu na nadejście północy. **Charakterystycznym elementem jest vasilopita (βασιλόπιτα), noworoczne ciasto z ukrytą monetą, osoba, która ją znajdzie, ma zapewnione szczęście na cały rok.** Powszechnym zwyczajem jest również **rozbijanie granatu**(ρόδι) o próg domu, co symbolizuje dobrobyt i pomyślność.

Related: https://grandpl.com/grecja/artykul/jak-grecy-celebruja-boze-narodzenie-i-nowy-rok-6-niezwykych-tradycji-swiatecznych.md
-----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Related: https://grandpl.com/grecja/artykul/najprostszy-i-najsmaczniejszy-przepis-na-vasilopite-tradycyjne-greckie-ciasto-noworoczne.md
------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Od wczesnego poranka w sylwestra dzieci, często w towarzystwie rodziców, wyruszają na wędrówkę po domach, niosąc ze sobą radość i świąteczny nastrój. **Śpiewają noworoczne kolędy, znane jako kalanda** (κάλαντα), a dźwięk ich głosów, połączony z charakterystycznym brzękiem trójkątów, rozbrzmiewa na ulicach, wypełniając okolicę ciepłą, świąteczną melodią. Gospodarze nagradzają małych kolędników drobnymi monetami lub słodyczami, co czyni ten zwyczaj wyjątkowo radosnym i wyczekiwanym przez dzieci.  

**Co ciekawe, to właśnie Nowy Rok jest w Grecji dniem, w którym święty Mikołaj -- znany tutaj jako** **Agios Vasilis** (Άι Βασίλης) -- przynosi prezenty. W nocy z 31 grudnia na 1 stycznia dzieci znajdują je pod choinką, co czyni Nowy Rok szczególnie wyczekiwanym dniem, pełnym radości i niespodzianek.

W wielu domach popularną tradycją jest także **gra w karty** , **która stanowi formę rozrywki i zabawy podczas oczekiwania na północ**. Zgodnie z wierzeniami, wygrana w karty w Nowy Rok ma zapewnić szczęście finansowe przez kolejne dwanaście miesięcy. Gdy zegar wybije północ, Grecy składają sobie życzenia. Po rodzinnym świętowaniu wielu Greków kieruje swoje kroki ku buzukia (μπουζούκια) -- tradycyjnym greckim lokalom z muzyką na żywo. Przy dźwiękach muzyki (oczywiście greckiej), w atmosferze tańca i śpiewu, świętują Nowy Rok do białego rana!  

Related: https://grandpl.com/grecja/artykul/zycie-nocne-w-grecji-co-to-sa-buzukia.md
---------------------------------------------------------------------------------------------------

Ciekawe zwyczaje w różnych regionach Grecji
-------------------------------------------

### Epirus

W Epirze tradycje noworoczne są silnie związane z pasterskim charakterem tego regionu. Szczególne miejsce zajmuje tutaj specjalna Vasilopita, która w tym regionie różni się od klasycznych, słodkich wypieków. Tutaj jest to wypiek z ciasta i sera, przygotowywany już w sylwestra, by był gotowy na pierwszy dzień roku. W miejscowościach takich jak Pogoni piecze się aż trzy takie vasilopity: jedną dla rodziny, a dwie mniejsze dla pasterza i właściciela bydła. Jest to stara tradycja, która wywodzi się z dawnego stylu życia i wspólnotowego charakteru wiosek. Ciekawym zwyczajem jest również utrzymywanie ognia w kominku przez całą sylwestrową noc. Gasnący ogień to zły znak, dlatego dbanie o jego płomień ma zapewnić pomyślność w nowym roku.

### Kos

Na wyspie Kos świętowanie Nowego Roku ma także swój wyjątkowy charakter. Młodzież odwiedza domy, śpiewając nie tylko tradycyjne kolędy, ale także **kotyckie pieśni** , które są lokalną wersją noworocznych pieśni. Dodatkowym elementem są modele statków lub kościołów, pięknie ozdobione i oświetlone, które młodzi niosą ze sobą podczas kolędowania. Na stołach króluje **bakława**, przygotowywana ręcznie przez lokalne gospodynie. Ciasto rozwałkowuje się bardzo cienko i przekłada warstwami prażonego sezamu, orzechów włoskich lub migdałów. W domach, gdzie są zaręczone córki, piecze się dwa rodzaje: większy dla narzeczonego i mniejszy, spożywany podczas sylwestra.  

### Leros

Na wyspie Leros **jednym z najważniejszych rytuałów jest podariko (ποδαρικό), czyli „pierwszy krok"** w Nowy Rok**.** Osoba, która jako pierwsza wchodzi do domu po północy, przynosi dzbanek z wodą i kamień. Wodą skrapia się cztery kąty domu, co symbolizuje oczyszczenie, ochronę i dobrobyt. Kamień reprezentuje siłę i trwałość, z życzeniem, by zdrowie domowników było równie mocne jak on. Pierwsza osoba przekraczająca próg domu jest zazwyczaj starannie wybierana -- najczęściej są to dzieci lub osoby pełne pozytywnej energii, aby zapewnić domowi a tym samym domownikom szczęście przez cały rok.

Drugim istotnym elementem jest **rozbijanie granatu** . Po porannej mszy noworocznej głowa rodziny wchodzi do domu prawą nogą i rozbija granat o próg. Rozsypujące się nasiona symbolizują obfitość, szczęście i dobrobyt. Wierzono, że im więcej ziaren rozsypie się po podłodze, tym bardziej pomyślny będzie nadchodzący rok. **W niektórych domach praktykowany jest również zwyczaj przynoszenia „milczącej wody"**(αμίλητο νερό). Polega on na tym, że domownicy udają się do źródła w Nowy Rok, aby w całkowitej ciszy przynieść wodę do domu. Wierzy się, że taka woda zapewni spokój, harmonię i pomyślność przez cały rok.

**Kalh xronia czyli Szczęśliwego Nowego Roku!**  

Related: https://grandpl.com/grecja/artykul/greckie-zyczenia-na-swieta-bozego-narodzenia-i-nowy-rok.md
---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------