# "Fota" czyli jak Grecy obchodzą 6 stycznia?

!["Fota" czyli jak Grecy obchodzą 6 stycznia?](https://grandpl.com/post-images/1311450160538121026_o.jpg)

Dla wielu Polaków Święto Trzech Króli to czas kolędy, czyli wizyty duszpasterskiej proboszcza w domach. **W Grecji jednak wygląda to zupełnie inaczej. Tam 6 stycznia obchodzona jest Epifania zwana po grecku Theofania (Θεοφάνεια), znana również jako Fota (Φώτα), czyli „Światła"** . 6 stycznia w Grecji to również **dzień wolny od pracy** i jedno z najważniejszych świąt w prawosławnej tradycji, pełne rytuałów i bogatej symboliki.  

Epifania przypomina wydarzenie opisane w Ewangelii, gdy Jezus został ochrzczony przez Jana Chrzciciela w rzece Jordan. Podczas tego wydarzenia, jak głosi tradycja, z nieba rozległ się głos Boga, który ogłosił Jezusa swoim Synem, a Duch Święty zstąpił na niego w postaci gołębicy. To „objawienie" Boga światu jest głównym przesłaniem tego święta. Epifania kończy w Grecji 12-dniowy okres świąteczny, który zaczyna się od Bożego Narodzenia. Po 6 stycznia życie wraca do codzienności.

Related: https://grandpl.com/grecja/artykul/jak-grecy-celebruja-boze-narodzenie-i-nowy-rok-6-niezwykych-tradycji-swiatecznych.md
-----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Tradycje
--------

### Poświęcenie wód

Najważniejszym momentem greckiej Epifanii jest **ceremonia poświęcenia wód** . Kapłan, ubrany w ozdobne szaty liturgiczne, prowadzi wiernych na brzeg morza, rzeki, jeziora lub źródła. W obecności zgromadzonych wiernych odmawia modlitwy, a następnie rzuca do wody krzyż. W tym momencie młodzi, odważni mężczyźni (ale coraz częściej także kobiety) wskakują do lodowatej wody, aby go wyłowić. **Osoba, która jako pierwsza znajdzie krzyż, uważana jest za szczególnie błogosławioną i ma zapewnione szczęście oraz powodzenie na cały rok.** Ten widowiskowy rytuał przyciąga tłumy wiernych i turystów, szczególnie w dużych miastach portowych, takich jak [Saloniki](https://grandpl.com/grecja/artykuly/kategoria/podroze/podkategoria/saloniki/) czy [Ateny](https://grandpl.com/grecja/artykuly/kategoria/podroze/podkategoria/ateny/).  

### Kallikantzaroi

W greckiej kulturze ludowej istnieje również ciekawa legenda, która dodaje świętu odrobinę magii. Wszak niegdyś wierzono, że w okresie od Bożego Narodzenia do Epifanii na ziemi pojawiają się złośliwe duchy zwane kallikantzaroi (καλικάντζαροι). Te niewielkie stwory miały psocić ludziom, niszczyć jedzenie, wywracać meble i powodować chaos. Poświęcenie wód podczas Epifanii symbolicznie „oczyszcza" świat i przepędza te złośliwe duchy, przywracając harmonię codzienności.

Epifania to nie tylko uroczystości religijne. W wielu greckich miejscowościach towarzyszą jej różnego rodzaju festyny. W małych wsiach i miasteczkach mieszkańcy spotykają się, by wspólnie świętować przy tradycyjnych potrawach, muzyce i tańcach.

Related: https://grandpl.com/grecja/artykul/swieta-i-dni-wolne-w-grecji-2025-praktyczny-przewodnik-i-porady-dla-turystow.md
------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------